Osteoporoses | చిన్న వయసులోనే ఎముకల బలంపై శ్రద్ధ.. ఆస్టియోపోరోసిస్‌ ముప్పును తగ్గించుకోండిలా..

Osteoporoses | ఆస్టియోపోరోసిస్‌ (ఎముకల సాంద్రత తగ్గి బలహీనపడే వ్యాధి) కారణంగా ఎముకలు బలాన్ని కోల్పోయి, చిన్న దెబ్బలకే విరిగిపోయే ప్రమాదం పెరుగుతుంది. వయసు పెరిగే కొద్దీ ఈ సమస్య వచ్చే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. ముఖ్యంగా మెనోపాజ్‌ దశ దాటిన మహిళల్లో ఈ ముప్పు అధికంగా కనిపిస్తుంది. అయితే వృద్ధాప్యంలో ఉన్న పురుషులు, కొన్ని ఆరోగ్య సమస్యలతో బాధపడేవారు కూడా ఈ వ్యాధి బారిన పడతారు. ఎక్కువ కాలం మంచానికే పరిమితం కావడం, శారీరక శ్రమ లేకపోవడం, దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యాలు, సరైన పోషకాహారం తీసుకోకపోవడం వంటి అంశాలు ఎముకల సాంద్రత తగ్గడానికి కారణమవుతాయి.

చిన్న వ‌య‌సులో జాగ్ర‌త్త‌లు అవ‌స‌రం..

వృద్ధాప్యంలో ఎముకల ఆరోగ్యం ఎలా ఉంటుందనేది చిన్న వయసులో మనం తీసుకునే జాగ్రత్తలపైనా ఆధారపడి ఉంటుంది. సాధారణంగా 20 నుంచి 30 ఏళ్ల మధ్య శరీరం గరిష్ఠ ఎముక ద్రవ్యరాశిని అభివృద్ధి చేసుకుంటుంది. ఈ వయసులో శారీరకంగా చురుకుగా ఉండి, క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేసేవారిలో ఎముకల బలం మెరుగ్గా ఉంటుంది. వయసు పెరిగేకొద్దీ ఎముకల సాంద్రత క్రమంగా తగ్గినా, చిన్న వయసులో ఏర్పడిన ఈ అదనపు బలం కొంతవరకు రక్షణగా నిలుస్తుంది. ఎముకల ద్రవ్యరాశిని పెంచడంలో, దాన్ని కాపాడుకోవడంలో వ్యాయామం కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. చురుకైన నడక, పరుగెత్తడం, శరీర బరువును ఎముకలు భరించేలా చేసే తగిన శారీరక కార్యకలాపాలు ఎముకల నిర్మాణాన్ని ప్రేరేపిస్తాయి. తక్కువ ప్రభావంతో కూడిన క్రీడలు కూడా ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి. బరువులతో చేసే వ్యాయామాలు కండరాల బలాన్ని పెంచడంతోపాటు శరీర సమతుల్యతను మెరుగుపరుస్తాయి. దీనివల్ల వృద్ధాప్యంలో పడిపోవడం, ఎముకలు విరగడం వంటి ప్రమాదాలు తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది.

వ్యాయామం త‌ప్ప‌నిస‌రి..

ఎముకల సాంద్రత తగ్గిన తర్వాత వ్యాయామం ప్రారంభించడం కంటే, శారీరక శ్రమను చిన్న వయసు నుంచే జీవనశైలిలో భాగం చేసుకోవడం మరింత ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది. యువతలో వ్యాయామ అలవాట్లు భవిష్యత్తులో శరీరంలో ఎంత ఎముక ద్రవ్యరాశి నిల్వ ఉంటుందనే అంశాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. వృద్ధులు కూడా చురుకుగా ఉండడం ద్వారా ఎముకల క్షీణత వేగాన్ని తగ్గించుకోవడంతోపాటు కదలికల సామర్థ్యాన్ని కాపాడుకోవచ్చు. కాల్షియం అందించడంలో పాలు, పాల ఉత్పత్తులు ఉపయోగపడతాయి. అయితే ఎముకల ఆరోగ్యం కోసం కేవలం పాల ఉత్పత్తులపైనే ఆధారపడడం సరిపోదు. వయసు పెరిగేకొద్దీ జీర్ణవ్యవస్థ సమస్యలు, ఇతర ఆరోగ్య పరిస్థితుల కారణంగా కాల్షియంతోపాటు పలు పోషకాలను శరీరం గ్రహించే సామర్థ్యం తగ్గుతుంది. ఆహారంలో వివిధ రకాల కాల్షియం అధికంగా ఉండే పదార్థాలను చేర్చుకోవాలి. ఎముకలతో సహా తినే చిన్న చేపలు, రాగులు, చిరుధాన్యాలు, బాదం పప్పు కాల్షియం అవసరాలను తీర్చడంలో తోడ్పడతాయి. ఒకే ఆహార పదార్థం లేదా పోషకాహార సప్లిమెంట్‌పై ఆధారపడడం కంటే, విభిన్న పోషకాలు అందించే సమతుల ఆహారం తీసుకోవడం మంచిది.

విట‌మిడి అందేలా చూసుకోవాలి..

కాల్షియంను శరీరం గ్రహించేందుకు విటమిన్‌ డి కూడా అవసరం. విటమిన్‌ డి స్థాయిలు తక్కువగా ఉన్నప్పుడు కాల్షియం తీసుకోవడం పెంచినంత మాత్రాన ఆశించిన ప్రయోజనం లభించదు. వయసు, ఆహారపు అలవాట్లు, సూర్యరశ్మికి ఎంత సమయం గురవుతున్నారు, వ్యక్తిగత ఆరోగ్య పరిస్థితులు వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని వైద్యులు విటమిన్‌ డి సప్లిమెంట్లను సూచిస్తారు. ఎముకల ఆరోగ్యాన్ని ప్రభావితం చేసే నివారించదగిన అంశాల్లో ధూమపానం కూడా ఒకటి. దీర్ఘకాలంగా ధూమపానం చేసేవారిలో చిన్న వయసులోనే ఆస్టియోపోరోసిస్‌ వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఎందుకంటే ధూమపానం ఎముకల సాధారణ జీవక్రియకు ఆటంకం కలిగించి, ఎముకల సాంద్రత తగ్గడానికి దోహదం చేస్తుంది. ధూమపానం చేసే అలవాటు ఉంటే దాన్ని మానుకోవడం వల్ల ఎముకల ఆరోగ్యంతోపాటు గుండె, ఊపిరితిత్తులు, మొత్తం శరీర ఆరోగ్యానికి ప్రయోజనం కలుగుతుంది. ఎక్కువసేపు కదలకుండా ఉండే అలవాటును కూడా తగ్గించుకోవాలి. ముఖ్యంగా వృద్ధుల్లో ఎక్కువ కాలం మంచానికే పరిమితం కావడం వల్ల ఎముకలు, కండరాల బలం వేగంగా తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది.

ప‌రీక్ష‌లు కీల‌కం..

ఎముకలు విరిగే వరకు ఆస్టియోపోరోసిస్‌ స్పష్టమైన లక్షణాలు కనిపించవు. అందువల్ల ఈ వ్యాధి ముప్పు ఎక్కువగా ఉన్నవారికి ముందస్తు పరీక్షలు కీలకం. మెనోపాజ్‌ దశ దాటిన మహిళలు, వృద్ధ పురుషులు ముఖ్యంగా ఇతర ప్రమాద కారకాలు ఉన్నప్పుడు ఎముకల సాంద్రత పరీక్ష అవసరమా అనే విషయాన్ని వైద్యులతో చర్చించాలి. ఎముకల ఖనిజ సాంద్రతను కొలిచే పరీక్షను సాధారణంగా డెక్సా (డ్యుయల్‌ ఎనర్జీ ఎక్స్‌రే అబ్జార్ప్టియోమెట్రీ) లేదా బీఎండీ (బోన్‌ మినరల్‌ డెన్సిటీ) స్కాన్‌ అని పిలుస్తారు. ఈ పరీక్ష ద్వారా ఎముకల సాంద్రతను అంచనా వేసి, ఆస్టియోపోరోసిస్‌ ఉందో లేదో గుర్తించేందుకు సహాయపడుతుంది. సాధారణ వైద్య నిర్ధారణ ప్రమాణాల ప్రకారం టి-స్కోర్‌ మైనస్‌ 2.5 లేదా అంతకంటే తక్కువగా ఉంటే ఆస్టియోపోరోసిస్‌గా పరిగణిస్తారు. గతంలో ఎముకలు విరిగిన చరిత్ర ఉన్నవారు, ఎక్కువ కాలం శారీరక కదలికలు లేకుండా ఉన్నవారు, ఎముకల సాంద్రత గణనీయంగా తగ్గినవారు, ఈ ముప్పును పెంచే ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలున్నవారు పరీక్షలపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ చూపాలి. వ్యాధిని తొలిదశలోనే గుర్తిస్తే, తీవ్రమైన ఎముకల విరుగుడు కారణంగా నడవడం, రోజువారీ పనులు చేసుకోవడం, స్వతంత్రంగా జీవించడం వంటి సామర్థ్యాలు దెబ్బతినకముందే చికిత్స ప్రారంభించవచ్చు.

వ్యాధి నిర్దార‌ణ అయితే..

ఆస్టియోపోరోసిస్‌ ఉన్నట్లు నిర్ధారణ అయిన తర్వాత కూడా జీవనశైలిలో మార్పులు చేసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. అయితే కొన్ని సందర్భాల్లో ఇవి మాత్రమే సరిపోవు. వ్యక్తి వయసు, ఎముకలు విరిగే ప్రమాదం, ఎముకల సాంద్రత, ఇతర వైద్య పరిస్థితులను బట్టి ఎముకల క్షీణతను తగ్గించే లేదా కొత్త ఎముకల నిర్మాణానికి తోడ్పడే మందులను వైద్యులు సూచిస్తారు. బిస్ఫాస్ఫోనేట్లు సాధారణంగా ఉపయోగించే ఎముకల క్షీణత నిరోధక మందులు. వీటితోపాటు డెనోసుమాబ్‌, పునఃసంయోజిత పారాథైరాయిడ్‌ హార్మోన్‌ ఆధారిత ఎముకల నిర్మాణాన్ని ప్రోత్సహించే మందులు, మెనోపాజ్‌ దాటిన మహిళలకు అవసరాన్ని బట్టి కొన్ని ప్రత్యేక చికిత్సా విధానాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. కాల్సిటోనిన్‌ వినియోగం మాత్రం పరిమితంగా ఉంటుంది. నిర్దిష్ట పరిస్థితుల్లో మాత్రమే దీనిని పరిగణనలోకి తీసుకోవచ్చు. ఆహారం ద్వారా తగినంత కాల్షియం అందకపోయినా, విటమిన్‌ డి స్థాయిలు తక్కువగా ఉన్నా వైద్యులు ఈ పోషకాల సప్లిమెంట్లను కూడా సూచిస్తారు. అయితే వ్యక్తిగతంగా ఎముకలు విరిగే ప్రమాదం, వైద్య చరిత్రను పరిశీలించిన తర్వాతే చికిత్సను నిర్ణయించాలి. వైద్యుల సలహా లేకుండా సొంతంగా మందులు ప్రారంభించడం సరికాదు.

ఎముకల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడం అనేది దీర్ఘకాలిక ప్రక్రియ. శారీరకంగా చురుకుగా ఉండడం, కాల్షియం అధికంగా ఉండే ఆహారాన్ని తీసుకోవడం, తగినంత విటమిన్‌ డి పొందడం, ధూమపానానికి దూరంగా ఉండడం, ఎక్కువసేపు కదలకుండా ఉండే అలవాటును తగ్గించుకోవడం వంటి చర్యలు కీలకం. ఎముకల వ్యాధి ముప్పు ఎక్కువగా ఉన్నవారు డెక్సా స్కాన్‌ చేయించుకోవాలా అనే విషయాన్ని వైద్యులను అడిగి తెలుసుకోవాలి. ఎముకల బలాన్ని ముందుగానే పెంచుకోవడం, వయసు పెరిగిన తర్వాత కూడా చురుకుగా, స్వతంత్రంగా జీవించేందుకు సహాయపడుతుంది.