ఆటో, గిగ్‌ల భద్రతపై హామీలు ఏమాయె?

19 November 2026 - 07:00
0 0
ఆటో, గిగ్‌ల భద్రతపై హామీలు ఏమాయె?
Gigworkers

ఎన్నికల సమయంలో అన్ని వర్గాలకు కాంగ్రెస్‌ హామీలను గుప్పించింది. గెలిచాక వాటిలో ఏది కూడా అమలు కాలేదు. ఓపిక నశించిన ఓటర్లు ఈ పార్టీ సంగతి ఎన్నికలప్పుడు చూసుకుందామని అనుకుంటుండగా వివిధ ప్రభుత్వ, ప్రజా సంఘాల రూపంలో సమ్మెలు, ఆందోళనలు చేపడుతూనే ఉన్నాయి. ఆయా వర్గాల ఒత్తిడికి తట్టుకోలేక ప్రభుత్వం చర్చలకు దిగివచ్చినా హామీల కార్యరూపంలో మాత్రం ముందడుగు పడడం లేదు. తమ పాలన వచ్చాక ఆటో డ్రైవర్లకు ఆర్థిక, సామాజిక భద్రత కల్పిస్తామని కాంగ్రెస్‌ హామీ ఇచ్చింది. ఏడాదికి రూ.12 వేల ఆర్థిక సాయం, సింగిల్‌ పర్మిట్‌ పాలసీ, ట్రాఫిక్‌ చలాన్లు సగం మాఫీ, ఆటోనగర్‌ ఏర్పాటు, సంక్షేమ బోర్డు స్థాపన..ఇలా 15 అంశాలను తమ మ్యానిఫెస్టోలో చేర్చింది.

ఎన్నికల హామీల్లో ఆటో డ్రైవర్లకిచ్చిన మాటను ప్రభుత్వం పూర్తిగా మరిచిపోయింది. ఇక లాభం లేదనుకొని ఈ ఏడాది ఆగస్టు 24న వారు సమ్మెకు నడుం కట్టగానే 23వ తేదీన రవాణా మంత్రి చర్చలకు ఆహ్వానించారు. వెల్ఫేర్‌ బోర్డు ఏర్పాటు, చార్జీల సవరణ, రూ.12 వేల సాయం అన్నీ త్వరలో అందిస్తామని రాతపూర్వకంగా ఒప్పందం చేసుకున్నారు. అయితే ఇప్పటికీ మంత్రి ఒప్పుకొన్న వాటిలో ఒక్కటి కూడా అమలు కాలేదు. అక్టోబర్‌ 2న చార్జీల పెంపు జరిగినా అమలు మాత్రం కాలేదు. దీంతో ఓపిక నశించిన ఆటోడ్రైవర్లు ఈ నెల 30న పక్కాగా సమ్మె చేయాలని నిర్ణయించుకున్నారు. పాత హామీలను నెరవేర్చడంతో పాటు రాష్ట్రంలో వియత్నాం గ్రీన్‌ ఎస్‌ఎం క్యాబ్‌లను నిషేధించాలని వారు డిమాండ్‌ చేస్తున్నారు. ఏడాదికి రూ.12 వేలు ఇస్తామన్న హామీని నిలబెట్టుకుంటూ మూడేండ్లకు రూ.36 వేలు చెల్లించాలని, బెంగుళూరు మాదిరిగా బైక్‌ ట్యాక్సీలను నిలివేయాలని కోరుతున్నారు.

ఇదిలాఉండగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అట్టహాసంగా కాంగ్రెస్‌ అగ్రనేత రాహుల్‌ గాంధీ చేతుల మీదుగా నెహ్రూ జన్మదినం ఈ నెల 14న హైదరాబాద్‌లో గిగ్‌ వర్కర్స్‌ చట్టం ప్రతిని విడుదల చేసింది. స్విగ్గీ లాంటి ఆన్‌లైన్‌ బుకింగ్‌, సప్లయ్‌లో పనిచేసే డెలివరీ బాయ్స్‌, ఊబర్‌ లాంటి వెహికిల్‌ బుకింగ్‌ సంస్థలతో కలిసి పనిచేసే ఆటో, కారు డ్రైవర్లు, అర్బన్‌ కంపెనీ తదితర కంపెనీల ద్వారా పనులు పొందే మహిళలు, పురుషులు ఈ చట్ట పరిధిలోకి వస్తారు. ఇలా పనిచేసేవారు రాష్ట్రంలో 6 లక్షల దాకా ఉన్నారు. కస్టమర్‌కు, వ్యాపారికి మధ్యన ఉన్నది వస్తు చలనానికి తోడ్పడే ఆన్‌లైన్‌ యాప్‌లు పూర్తిగా ప్రైవేటువి. కొన్ని విదేశాలకు చెందినవి. శ్రామికులకు సరైన ఫలితం దక్కాలంటే ఈ సంస్థలపై కేంద్ర ప్రభుత్వ అజమాయిషీ ఉండాల్సిందే.

తమ రాష్ర్టాల్లో పనిచేస్తున్న గిగ్‌ వర్కర్స్‌ కోసం ఇప్పటికే రాజస్థాన్‌, కర్ణాటక రాష్ర్టాలు చట్టాలను తెచ్చాయి. అదే బాటలో తెలంగాణ ప్రభుత్వం కూడా చట్టాన్ని తెచ్చింది. దీని నిర్వహణ కోసం 12 మందితో కూడిన బోర్డు ఉంటుంది. దాని ప్రకారం ఆయా సంస్థలు తమ ఆదాయం నుంచి కొంత సొమ్మును వర్కర్స్‌ సంక్షేమ నిధిలో జమ చేయాలి. అందులోంచి వర్కర్స్‌కు ప్రమాద బీమా, ఆరోగ్య, ప్రసూతి సదుపాయాలు, వృద్ధాప్య పింఛన్‌, పీఎఫ్‌ లాంటి ప్రయోజనాలు అందుతాయి. ఏడాదికి 120 రోజులు, వరుసగా 90 రోజులు పనిచేసినవారు వీటికి అర్హులవుతారు. అర్హుల పేర్లను 45 రోజుల్లో బోర్డుకు తెలియజేయాలి.

గిగ్‌ వ్యవస్థలో ప్రైవేట్‌దే పెత్తనం. వారి మెడలు వంచే శక్తి మన కార్మిక శాఖకు లేదు. ప్రభుత్వం సవరించే కనీస వేతన చట్టం ప్రయోజనాలు, పని ప్రాంతంలో సదుపాయాలు, ప్రమాద నష్టపరిహారం కార్మికులకు అందించడంలో ఆ శాఖ విఫలమవుతున్నది. అధికారుల అవినీతి శ్రామికుల పొట్ట కొడుతున్నది. అలాంటిది ఈ కొత్త వ్యవస్థకు ముకుతాడు వేస్తుందా? అనేది అనుమానమే. ఆయా సంస్థలు అందించే ఒకటి లేదా రెండు శాతం సెస్‌ సొమ్మే గిగ్‌ వర్కర్స్‌ సంక్షేమ నిధికి ప్రధాన ఆదాయ వనరు. ఆ సంస్థలు లెక్కల్లో నష్టాలు చూపిస్తే నిధి వొట్టిపోతుంది. ఆ పరిస్థితుల్లో చట్టంలో పొందుపరిచిన ప్రయోజనాలు వర్కర్లకు అందే అవకాశం లేదు. ఇలాంటి గడ్డుపరిస్థితుల్లో ప్రభుత్వం చేతులెత్తేసే అవకాశం ఉన్నది.

మరో విషయమేమిటంటే..గిగ్‌ వర్క్‌ అనేది చాలామందికి ఆర్థిక వెసులుబాటు కల్పించే తాత్కాలిక ఉద్యోగమే. విద్యార్థులు, నిరుద్యోగ యువతకు ఓ ఆలంబనగా ఉంటున్నది. ప్రతి మూడు నెలలకోసారీ వర్కర్స్‌ జాబితా సరిచేస్తారు. కంపెనీ ఏ కారణంగానైనా ఐడీ బ్లాక్‌ చేసినా ఉద్యోగం ఊడినట్లే. ఇలా ప్రవాహంలా కదిలే గిగ్‌ వర్కర్స్‌లో చట్టప్రకారం లాభపడేవారెందరో చెప్పలేం. రాష్ట్రంలో సుమారు 5 లక్షల ఆటోలు తిరుగుతున్నాయి. ఆటో డ్రైవర్లకు ఏడాదికి రూ.12 వేలు చెల్లిస్తే ఏడాదికి రూ.600 కోట్లు అవసరం. ఆ సొమ్ము ఎవరికి చెందుతుందనేది తేల్చడం కష్టం. ఆటో యజమానికి ఇస్తారా? దాన్ని కిరాయిపై నడిపే డ్రైవర్‌కు ఇస్తారా..లేదా ఆటో యూనియన్‌లో సభ్యత్వం ఉన్నవారికా? అనేది ప్రభుత్వం స్పష్టం చేయడం లేదు. ఈ లెక్క తేల్చడానికి ప్రభుత్వం ఓ కమిటీ వేసి కాలం గడుపవచ్చు. ఇలా ఎన్నికల హామీలు ప్రభుత్వాన్ని మరింత ఉక్కిరిబిక్కిరి చేసే కాలం ముందున్నది.

బద్రి నర్సన్‌

Comments (0)

User