కేవీకే శాస్త్రవేత్తల కృషి.. దేశీ ఫ్రిజ్ తయారీ.. అన్నదాతకు అండగా నిలిచి!

22 November 2026 - 02:00
0 0
కేవీకే శాస్త్రవేత్తల కృషి.. దేశీ ఫ్రిజ్ తయారీ.. అన్నదాతకు అండగా నిలిచి!
Deshi Fridge

రైతన్నకు దన్ను.. దేశీఫ్రిజ్‌

ఎండలు పెరిగితే కూరగాయలు సాగుచేసే రైతులకు దిగులు మొదలవుతుంది. ఎండాకాలంలో పొలంలో పండిన కూరగాయలు కోసి ఇంటికి తెచ్చేలోపే అవి వాడిపోతాయి. పండించిన కూరగాయలను అతి శీతల ఉష్ణోగ్రతలో నిల్వ చేయాలంటే కోల్డ్‌ స్టోరేజ్‌ తలుపు తట్టాల్సిందే. ఇది రైతుకు ఆర్థిక భారం. అయినా ఫలితం దక్కుతుందా? అంటే కరెంటు కోతలు ఇప్పట్నుంచే వెక్కిరిస్తున్నాయి. ఇన్ని సమస్యల మధ్య సాగు ఎంత నష్టమో రైతులకు అనుభవమే. ఈ ఇబ్బందుల నుంచి అన్నదాతను గట్టెక్కించేందుకు జహీరాబాద్‌లోని కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం (కేవీకే) శాస్త్రవేత్తలు కొద్దిపాటి ఖర్చుతో ‘దేశీ ఫ్రిజ్‌’ రూపకల్పన చేసి అన్నదాతకు దన్నుగా నిలిచారు. ఈ దేశీ ఫ్రిజ్‌ ఎలా పని చేస్తుందంటే..

శీతకాలంలోనే ఎండల తీవ్రత మొదలైంది. మండుతున్న ఎండలు రైతులకు కొత్త సవాలు విసురుతున్నాయి. రైతు పండించిన టమాట, వంకాయ, బెండకాయ, ఆకుకూరలు, మామిడి, బొప్పాయి వంటి పండ్లు 24 గంటల్లోనే వాడిపోయి రంగు మారిపోతున్నాయి. గత్యంతరం లేక తక్కువ ధరకు సంతలో అమ్ముకుంటున్నారు. ఆ కూరగాయలు పాడవకుండా దేశీ ఫ్రిజ్‌లో ఉంచితే మంచి ధర వచ్చినప్పుడు అమ్ముకోవచ్చు. భారతీయ వ్యవసాయ పరిశోధనా కేంద్రం (ఐసీఏఆర్‌) మార్గదర్శకాలతో దేశీ ఫ్రిజ్‌ని ఇలా నిర్మించుకోవాలని కేవీకే శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. కుంగిపోకుండా బలంగా ఉన్న నేలపై 165 సెంటీమీటర్ల పొడవు, 115 సెంటీమీటర్ల వెడల్పుతో గోడ కట్టాలి. ఈ గోడ నిర్మాణం ఇటుకలతో రెండు వరుసల్లో కట్టుకోవాలి. రెండు గోడల మధ్య 7.5 సెంటీమీటర్ల దూరం ఉండాలి. గోడల మధ్య ఉన్న ఖాళీని ఇసుకతో నింపాలి. పరిశుభ్రంగా ఉన్న నది ఇసుకనే ఉపయోగించాలి. దీర్ఘ చతురస్రాకారంలో ఉన్న ఈ మట్టి ఫ్రిజ్‌ను వెదురు బొంగులు, తాటి ఆకులు, గోనె పట్టాలతో కప్పి ఉంచాలి. ఈ ఫ్రిజ్‌పై నేరుగా ఎండ పడకుండా పైన ఒక పందిరి వేయాలి. లేదా ఒక షెడ్‌ కింద నిర్మించుకోవాలి. ఫ్రిజ్‌లో ఉన్న రెండు వరుసల గోడల మధ్య ఉన్న ఇసుకలో రోజుకు రెండు నుంచి నాలుగు సార్లు నీళ్లు పోయాలి. ఇసుక ఎప్పుడూ తేమగా ఉండేలా చూసుకోవాలి. ఇలా ఉంచేందుకు రోజుకు 20 నుంచి 30 లీటర్ల నీళ్లు అవసరమవుతాయి.

Vegetables In Deshi Fridge

Vegetables In Deshi Fridge

మట్టి ఫ్రిజ్‌ మ్యాజిక్‌!
దేశీ ఫ్రిజ్‌ నీరు ఆవిరయ్యే సూత్రంపై పని చేస్తుంది. ఎండల వేడికి ఇసుకలోని నీరు ఆవిరయ్యేటప్పుడు చుట్టూ ఉన్న వేడిని లాగేసుకుంటుంది. అప్పుడు గోడల లోపల సహజంగానే చల్లగా ఉంటుంది. బయటి ఉష్ణోగ్రత 42 డిగ్రీ సెల్సియస్‌ ఉంటే లోపలి ఉష్ణోగ్రత 22-25 డిగ్రీ సెల్సియస్‌ ఉంటుంది! లోపలి చల్లదనానికి బయటి వాతావరణానికి తేడా దాదాపు 10-15 డిగ్రీ సెల్సియస్‌ ఉంటుంది. లోపలి గాలిలో తొంబై శాతం తేమ ఉంటుంది. దేశీ ఫ్రిజ్‌కి కరెంట్‌ అవసరమే లేదు. కాబట్టి కరెంట్‌ కోతలు ఉన్నా ఏ ఇబ్బందీ రాదు. డీజిల్‌ ఖర్చు లేదు. నిర్వహణ ఖర్చు జీరో. పైగా ఎండలు ఎక్కువగా ఉంటే ఈ ఫ్రిజ్‌ ఇంకా బాగా పనిచేస్తుంది! మట్టిలోంచి పుట్టిన ఈ దేశీ ఫ్రిజ్‌ ఇప్పుడు రైతు ఇంటి గుండెల్లో చల్లదనం నింపుతున్నది.

చిన్న రైతుకు పెద్ద మేలు
కూరగాయలను రైతులు నిల్వ చేసుకునేందుకు ఇండియన్‌ కౌన్సిల్‌ ఆఫ్‌ అగ్రికల్చర్‌ రీసెర్చ్‌ ఆమోదించిన దేశీ ఫ్రిజ్‌ నమూనాను జహీరాబాద్‌ కృషి విజ్ఞాన కేంద్రంలో రూపొందించారు. విద్యుత్‌ అవసరమే లేని ఈ మట్టి ఫ్రిజ్‌ (దేశీ ఫ్రిజ్‌)తో కూరగాయలు నిల్వ చేసుకోవడం చాలా సులభం. జీరో ఎనర్జీ కూలింగ్‌ చాంబర్‌ను చూసిన రైతులు ‘ఇంత సింపులా!’ అని ఆశ్చర్యపోతున్నారు. ఎండలు, కరెంట్‌ కోతలు ఉన్న ప్రాంతాల్లోని చిన్న రైతులు ఈ నమూనా దేశీ ఫ్రిజ్‌ని తయారు చేసుకుని ఉపయోగించుకోవచ్చని జహీరాబాద్‌ కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం గృహవిజ్ఞాన శాస్త్రవేత్త డాక్టర్‌ హేమలత చెబుతున్నారు. దేశీ ఫ్రిజ్‌లో ఉండే సహజ సిద్ధమైన చల్లదనం వల్ల కూరగాయల్లోని పోషకాలు, రుచి తగ్గదని ఉద్యానవన శాస్త్రవేత్త జి.శైలజ అంటున్నారు.

లాభాలే లాభాలు
1) దీని నిర్మాణ ఖర్చు కేవలం రూ. 3,500 నుంచి రూ. 5,000. ఒకసారి నిర్మిస్తే పదేండ్లు ఉపయోగించుకోవచ్చు.
2) టమాటా, వంకాయ, బెండ, దోస, ఆకుకూరలను దేశీ ఫ్రిజ్‌లో 5-7 రోజులు నిల్వ చేసుకోవచ్చు. పండ్లు 6-9 రోజుల వరకు తాజాగా ఉంటాయి.
3) ఎండలు ఎక్కువగా ఉన్నా, కరెంట్‌ కోతలున్నా కాయగూరలు, పండ్లు పాడుకావు. రైతు హడావుడిగా పంటను అమ్ముకోవాల్సిన అవసరం రాదు. మంచి ధర వచ్చిన నాడే అమ్ముకోవచ్చు.
4) కూరగాయలతోపాటు పాలు, పెరుగు, వండిన కూరలు కూడా నిల్వ చేసుకోవచ్చు.

– గున్నాల విట్టల్‌, జహీరాబాద్‌

Comments (0)

User