రోజూ సూది మంటకు బై

• ‘ఎవిక్లి’ వారానికోసారి చాలు
• మధుమేహం చికిత్సలో నయాదౌర్‌

మధుమేహం.. ఒక్కసారి మన శరీరంలోకి ప్రవేశించిందంటే ఇక జీవితాంతం నీడలా వెంటాడుతూనే ఉంటుంది. ప్రస్తుతం వయసుతో నిమిత్తం లేకుండా వేధిస్తున్న ఈ వ్యాధిని పూర్తిగా రూపుమాపకపోయినా సరైన చికిత్సా పద్ధతులతో నియంత్రించవచ్చు. ముఖ్యంగా మధుమేహం చికిత్సలో ఇన్సులిన్‌దే కీలక పాత్ర. అయితే ఇన్సులిన్‌ చికిత్స అవసరమైన రోగులు ప్రతిరోజూ ఇంజెక్షన్‌ తీసుకోవాల్సి రావడం వారికి పెద్ద సవాలే. ఇంజెక్షన్‌ అంటే భయం ఉండటం, రోజువారీ షెడ్యూల్‌, ప్రయాణాలు, మరిచిపోవడం వంటి కారణాలతో కొందరు ఇన్సులిన్‌ను సకాలంలో తీసుకోకపోవడం లేదా మధ్యలో మానేయడం వారి ఆరోగ్యంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది. అంతేకాకుండా ప్రతిరోజూ ఇంజెక్షన్‌ పొడిపించుకోవడం అనేది చాలామందిలో శారీరక, మానసిక ఇబ్బందులకు గురిచేస్తుంది.

ఇక నుంచి ప్రతి రోజూ తీసుకోవాల్సిన ఇంజెక్షన్‌కు ‘ఎవిక్లి’ చికిత్సతో గుడ్‌బై చెప్పడంతో పాటు మధుమేహం రోగులకు ఉపశమనం కల్పించవచ్చంటున్నారు వైద్య నిపుణులు. అంటే ఇక నుంచి రోజూ ఇన్సులిన్‌ ఇంజెక్షన్‌ తీసుకోనవసరం లేదన్నమాట. ఈ విధానం మధుమేహ చికిత్సలో విప్లవాత్మక మార్పుగా చెప్పవచ్చు. ఈ కొత్త చికిత్సలో ఇన్సులిన్‌ ఇంజెక్షన్‌ ఎప్పుడు తీసుకోవాలి, ఎన్ని రోజులకు ఒకసారి, ఎలా తీసుకోవాలి, అసలు ఈ ‘ఎవిక్లి’ చికిత్సా పద్ధతి ఏంటో పూర్తి వివరాలను నేటి ఊపిరిలో తెలుసుకుందాం.

సాధారణంగా ఇన్సులిన్‌ అనేది రెండు రకాలు. మొదటిది ‘బోలస్‌ ఇన్సులిన్‌’. శరీరంలో తక్కువ సమయం పనిచేసే ఇన్సులిన్‌ను బోలస్‌ ఇన్సులిన్‌ అంటారు. ఇది
4 నుంచి 6 గంటల పాటు పనిచేస్తుంది. దీనిని భోజన సమయంలో ఇస్తారు. ఈ బోలస్‌ ఇన్సులిన్‌ను రోగి ఆరోగ్య పరిస్థితి ఆధారంగా రోజుకు రెండు నుంచి మూడుసార్లు కూడా ఇస్తారు. ఇక శరీరంలో ఎక్కువ సమయం పనిచేసే దానిని బేసల్‌ ఇన్సులిన్‌ అంటారు. మొదట్లో 12 నుంచి 16 గంటల పాటు పనిచేసే బేసిల్‌ ఇన్సులిన్‌ అందుబాటులోకి రాగా, ఆ తర్వాత 24 గంటల పాటు పనిచేసే బేసల్‌ ఇన్సులిన్‌ అందుబాటులోకి వచ్చింది. ప్రస్తుతం రోగులకు దీనినే ఇస్తున్నారు. ఇప్పుడు ఇస్తున్న బేసల్‌ ఇన్సులిన్‌ను రోజుకు ఒకసారి తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. అంటే సంవత్సరానికి 365 ఇంజెక్షన్లు అవసరం.

బేసల్‌ ఇన్సులిన్‌ ఎందుకు?
మన శరీరానికి భోజనం మధ్యలో, నిద్రలో కూడా నిరంతరం కొంతమేర ఇన్సులిన్‌ అవసరం ఉంటుంది. దీనినే బేసల్‌ లేదా బ్యాక్‌ గ్రౌండ్‌ ఇన్సులిన్‌ అంటారు.
టైప్‌-1 మధుమేహం ఉన్నవారిలో ఇది అత్యంత అవసరం. టైప్‌-2 మధుమేహ రోగుల్లో మాత్రలు లేదా ఇతర చికిత్సలతో రక్తంలో చకెర స్థాయులు నియంత్రణలో లేనప్పుడు బేసల్‌ ఇన్సులిన్‌ను ప్రారంభిస్తారు.

ఎవిక్లితో రోజువారి ఇంజెక్షన్‌కు చెక్‌
కొత్తగా అందుబాటులోకి వచ్చిన ‘ఎవిక్లి’లోని ఇన్సులిన్‌ ఐకోడెక్‌ శరీరంలో సుదీర్ఘకాలం పనిచేసేలా రూపొందించారు. ఈ ఇంజెక్షన్‌ను ఒకసారి తీసుకున్న తర్వాత అది క్రమంగా వారం రోజులపాటు బేసల్‌ ఇన్సులిన్‌ను విడుదల చేస్తుంది. అంటే ఒక ఇంజెక్షన్‌ తీసుకుంటే అది వారం రోజులపాటు పనిచేస్తుందన్నమాట. ఈ ఎవిక్లి చికిత్స విధానంతో సంవత్సరానికి తీసుకోవాల్సిన 365 ఇంజెక్షన్‌ల సంఖ్య 52కు తగ్గిపోతుంది. ఇది కేవలం ఇంజెక్షన్ల సంఖ్యను తగ్గించడం మాత్రమే కాకుండా దీర్ఘకాలిక చికిత్సను రోగులకు మరింత సులభతరంగా మారుస్తుంది.

మధుమేహ రోగులకు ఉపశమనం
భారత్‌లో మధుమేహ రోగుల సంఖ్య రోజు రోజుకూ పెరుగుతున్నది. వారికి అందించే చికిత్స కేవలం ప్రభావవంతంగా ఉండటం మాత్రమే కాదు, రోగి దీర్ఘకాలం సులభంగా కొనసాగించగలిగేలా ఉండటం కూడా అంతే ముఖ్యం. అయితే రోజూ ఇంజెక్షన్‌ తీసుకోవాల్సి రావడం వల్ల కొందరు రోగులు చికిత్సను వాయిదా వేస్తుంటారు. ముఖ్యంగా ఇంజెక్షన్లకు భయపడేవారు, రోజువారీ బిజీ షెడ్యూల్‌ ఉన్నవారు, ఎకువగా ప్రయాణాలు చేసేవారు, వృద్ధులు, ఇతరుల సహాయం అవసరమైన వారు, రోజువారీ ఇన్సులిన్‌ తరచూ మిస్‌ చేస్తూ ఉంటారు. ఫలితంగా మధుమేహం నియంత్రణ కోల్పోయి తీవ్ర అనారోగ్యాలకు గురిచేసే ప్రమాదం లేకపోలేదు. అలాంటి వారికి వారానికి ఒకసారి తీసుకునే ఎవిక్లి బేసల్‌ ఇన్సులిన్‌ ఒక కొత్త ప్రత్యామ్నాయంగా చెప్పవచ్చు.

ఉదాహరణకు ప్రతి ఆదివారం ఉదయం ఇన్సులిన్‌ తీసుకోవడం వంటి ఒక స్థిరమైన షెడ్యూల్‌ను పాటించడం, కొందరికి ప్రతిరోజూ గుర్తుంచుకోవడం కంటే సులభంగా ఉంటుంది. అయితే వారానికి ఒకసారి ఇంజెక్షన్‌ కావడంతో, ఆ మోతాదును మరిచిపోతే చికిత్సపై ప్రభావం ఎకువగా ఉండే అవకాశం ఉంది. అందువల్ల రిమైండర్లు, క్రమం తప్పని వైద్య పర్యవేక్షణ అవసరం.

క్లినికల్‌ అధ్యయనాల్లో మంచి ఫలితాలు
ఎవిక్లిపై నిర్వహించిన ఆన్‌వార్డ్స్‌ క్లినికల్‌ ట్రయల్‌ ప్రోగ్రామ్‌లో టైప్‌-1, టైప్‌-2 మధుమేహంతో బాధపడుతున్న 4,000 మందికిపైగా పెద్దలను అధ్యయనం చేశారు. టైప్‌-2 మధుమేహ రోగుల్లో వారానికి ఒకసారి ఇచ్చే ఇన్సులిన్‌ ఐకోడెక్‌, రోజూ ఇచ్చే బేసల్‌ ఇన్సులిన్‌తో పోలిస్తే రక్తంలో చకెర నియంత్రణలో సమర్థమైన ఫలితాలను చూపింది. కొన్ని అధ్యయనాల్లో హెచ్‌బీఏ1సీ(HbA1c) స్థాయుల తగ్గుదల కూడా నమోదైంది. HbA1c అనేది గత మూడు నెలల సగటు రక్తంలో చకెర స్థాయిని సూచించే ముఖ్యమైన పరీక్ష. అయితే టైప్‌-1 మధుమేహంలో దీని వినియోగానికి మరింత జాగ్రత్త అవసరమని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. కొన్ని సందర్భాల్లో తీవ్రమైన లేదా వైద్యపరంగా ముఖ్యమైన హైపోైగ్లెసీమియా ప్రమాదం ఎకువగా కనిపించింది.

ఎవరు తీసుకోవాలి?
వారానికి ఒకసారి ఇన్సులిన్‌ అనేది ప్రతి మధుమేహ రోగికి ఒకే విధంగా సరిపడే చికిత్స కాదు. టైప్‌-2 మధుమేహంతో బాధపడుతూ బేసల్‌ ఇన్సులిన్‌ను ప్రారంభించాల్సిన కొందరు రోగులకు లేదా ఇప్పటికే రోజువారీ బేసల్‌ ఇన్సులిన్‌ తీసుకుంటూ ఇంజెక్షన్ల భారాన్ని తగ్గించుకోవాలనుకునే ఎంపిక చేసిన రోగులకు మాత్రమే ఎవిక్లి ఉపయోగపడవచ్చు.

Diabatic Test

ఈ పరిస్థితులు ఎదుర్కొనే వారిలో ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు అవసరం:

• తరచూ రక్తంలో చకెర స్థాయులు ప్రమాదకరంగా తగ్గేవారు.
• హైపోైగ్లెసీమియా లక్షణాలను గుర్తించలేనివారు.
• భోజన, వ్యాయామ అలవాట్లు తరచూ మార్చేవారు.
• కిడ్నీ లేదా కాలేయ సమస్యలు ఉన్నవారు.
• తీవ్రమైన అనారోగ్య పరిస్థితుల్లో ఉన్నవారు.
• తరచూ ఇన్సులిన్‌ మోతాదు మార్పులు అవసరమయ్యే వారు.

షుగర్‌ తగ్గితే గుర్తించాల్సిన లక్షణాలు

• ఇతర ఇన్సులిన్‌ల మాదిరిగానే వారానికి ఒకసారి తీసుకునే ఎవిక్లి వల్ల కూడా హైపోైగ్లెసీమియా లేదా రక్తంలో చకెర స్థాయి ప్రమాదకరంగా తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. ఇలాంటి వారిలో ఈ లక్షణాలు కనిపించవచ్చు.
• అధికంగా చెమటలు పట్టడం
• చేతులు వణకడం
• గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం
• తీవ్రమైన ఆకలి
• అయోమయం
• అసాధారణ మగత ఇలాంటి పరిస్థితులను రోగి మాత్రమే కాకుండా కుటుంబ సభ్యులు కూడా గుర్తించేలా అవగాహన కలిగి ఉండాలి.

ఇది భోజన సమయ ఇన్సులిన్‌కు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. వారానికి ఒకసారి ఇన్సులిన్‌ అంటే రోగికి వారంలో ఒకే ఒక ఇంజెక్షన్‌ సరిపోతుందని భావించకూడదు. ఎవిక్లి ప్రధానంగా బేసల్‌ లేదా బ్యాక్‌ గ్రౌండ్‌ ఇన్సులిన్‌ అవసరాన్ని తీర్చడానికి ఉపయోగపడుతుంది. భోజనం తర్వాత రక్తంలో చకెర స్థాయులు అకస్మాత్తుగా పెరగడాన్ని నియంత్రించేందుకు అవసరమైన రాపిడ్‌-యాక్టింగ్‌ లేదా మీల్‌ టైమ్‌ ఇన్సులిన్‌ను ఇది పూర్తిగా భర్తీ చేయదు. టైప్‌-1 మధుమేహం ఉన్నవారు, అలాగే కొందరు అధునాతన టైప్‌-2 మధుమేహ రోగులు భోజన సమయాల్లో అదనపు ఇన్సులిన్‌ తీసుకోవాల్సి రావచ్చు.

ఆ మందులతో పోల్చరాదు
వారానికి ఒకసారి తీసుకునే సెమాగ్లుటైడ్‌, డ్యులాగ్లుటైడ్‌ లాంటి మందులతో ఎవిక్లిని పోల్చకూడదు. ఆ మందులు వేర్వేరు జీవక్రియ మార్గాల ద్వారా పనిచేస్తాయి. కొన్ని మందులు ఆకలిని తగ్గించడం, బరువు తగ్గడంలో సహాయపడటం వంటి ప్రభావాలను కలిగి ఉంటాయి. కానీ, ఎవిక్లి ప్రధాన ఉద్దేశం శరీరానికి అవసరమైన బేసల్‌ ఇన్సులిన్‌ను అందించడం ద్వారా రక్తంలో గ్లూకోజ్‌ స్థాయులను నియంత్రించడం మాత్రమే.

స్వయంగా మోతాదు మార్చుకోవద్దు
ఇప్పటికే రోజువారీ ఇన్సులిన్‌ తీసుకుంటున్న రోగులు, తమ రోజువారీ మోతాదును ఏడు రెట్లు చేసి వారానికి ఒకసారి తీసుకోవడం వంటి ప్రయత్నాలు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ చేయకూడదు. అది చాలా ప్రమాదకరం. రోజువారీ ఇన్సులిన్‌ నుంచి వారానికి ఒకసారి ఇన్సులిన్‌కు మారడం కోసం ప్రత్యేకమైన మోతాదు లెకింపు, ప్రారంభ విధానం, తదుపరి మోతాదు సర్దుబాటు అవసరం కావచ్చు. ఇది అధిక సాంద్రత కలిగిన, దీర్ఘకాలం పనిచేసే ఇన్సులిన్‌ కావడంతో మోతాదులో పొరపాటు జరిగితే దాని ప్రభావం అనేక రోజులపాటు కొనసాగవచ్చు. అందువల్ల వైద్యుల సూచన లేకుండా ఇన్సులిన్‌ను ప్రారంభించడం, నిలిపివేయడం లేదా మార్చడం లాంటివి చేయకూడదు.

వైద్యుల పర్యవేక్షణ తప్పనిసరి
సరికొత్త మందులు, కొత్త టెక్నాలజీ ఎంత ఆధునికమైనదైనా, సరైన రోగి ఎంపిక, సరైన మోతాదు, రక్తంలో చకెర పరీక్షలు క్రమం తప్పకుండా చేయించుకోవడం, హైపోైగ్లెసీమియాపై అవగాహన, వైద్యుల పర్యవేక్షణ అత్యవసరం. ఇదిలా ఉండగా రోజూ ఒక ఇంజెక్షన్‌ నుంచి వారానికి ఒక ఇంజెక్షన్‌ వైపు అడుగులు వేస్తున్న మధుమేహ చికిత్స, ప్రతి రోగికి ప్రత్యామ్నాయం కాకపోయినా, అవసరమైన రోగికి సరైన పద్ధతిలో ఉపయోగిస్తే డయాబెటిస్‌ కేర్‌ భవిష్యత్తును మార్చగల కొత్త అవకాశంగా చెప్పవచ్చు.

భారత్‌లో అందుబాటులోకి
భారత్‌లో ఎవిక్లి ఈ ఏడాది జూలైలో అందుబాటులోకి వచ్చింది. దేశంలో పెరుగుతున్న మధుమేహ భారాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని, తకువ ఇంజెక్షన్లతో దీర్ఘకాలిక చికిత్సను కొనసాగించే ఉద్దేశంతో ఈ కొత్త చికిత్సను అందుబాటులోకి తీసుకురావడం మధుమేహ రోగులకు ఎంతో ఉపశమనాన్ని కలిగిస్తుంది. అయితే రోగులు వారపు మోతాదును ఎంత క్రమం తప్పకుండా తీసుకుంటున్నారు? వైద్యులు మోతాదును ఎంత సమర్థంగా సర్దుబాటు చేస్తున్నారు? ఏ రోగులకు ఇది అత్యంత ప్రయోజనకరంగా మారుతుంది? లాంటి అంశాలపై మరింత సమాచారం రావాల్సి ఉంది.

– మహేశ్వర్‌రావు బండారి

ఎంబీబీఎస్‌, ఎండీ, డీఎం, ఎండోక్రైనాలజి
డా.రాకేష్‌ ఎండోక్రైన్‌ & డయాబెట్స్‌ సెంటర్‌
మణికొండ, హైదరాబాద్‌

-డాక్టర్‌ రాకేష్‌ బొప్పన