వీడని 22ఏ చిక్కుముడి

• తొలగింపుపై సీఎం హామీ గాలికి

• ప్రకటనలు ఘనం.. పనులు శూన్యం!

• నెల రోజుల్లో పరిష్కరిస్తామని మాట

• నామమాత్ర కమిటీ ఏర్పాటుతో సరి

• రెండు నెలలైనా కనిపించని మార్పు

• రైతులు, భూ యజమానుల అవస్థలు

అసైన్డ్‌తో పాటు పట్టాభూములను సైతం 22ఏలో చేర్చి రాష్ట్రమంతా కలకలం రేపింది కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వం. తన ప్రమేయం లేదని బుకాయిస్తూనే తప్పు జరిగిందని అంగీకరించింది. పొరపాటును సరిదిద్దేందుకు చర్యలు తీసుకుంటామని ప్రకటించింది. ఓ కమిటీ వేసి నెలలోగా పరిష్కార మార్గాలు సూచించాలని గడువు పెట్టింది. ఇప్పటికి రెండు నెలలు కావొస్తున్నా సర్కార్‌ చేసిందేమీ లేదు.

కరీంనగర్‌, నవంబర్‌ 14 (నమస్తే తెలంగాణ ప్రతినిధి): అధికారుల పొరపాటు వల్ల పట్టా భూములు నిషేధిత జాబితాలో చేరాయని సెప్టెంబర్‌ 16న అసెంబ్లీలో ముఖ్యమంత్రి రేవంత్‌రెడ్డి స్వయంగా ఒప్పుకొన్నారు. 22ఏ జాబితాలో చేరిన ప్రైవేట్‌ భూముల యజమానులకు న్యాయం చేస్తామని, పేదలకు గుంట భూమి కూడా నష్టం జరుగకుండా చూస్తామని ఆర్భాటంగా ప్రకటించారు. మొత్తం 12 రకాల సమస్యలను ప్రస్తావిస్తూ వాటి పరిష్కారానికి కార్యాచరణను వెల్లడించారు. హెచ్‌ఎండీఏ, జీహెచ్‌ఎంసీ, డీటీసీపీ అనుమతులున్న లేఅవుట్లలో పెండింగ్‌ రిజిస్ట్రేషన్లను వారం రోజుల్లో పరిష్కరిస్తామని, యూఎల్‌సీ భూములకు కొత్త మార్గదర్శకాలు రూపొందిస్తామని చెప్పారు.

సింగరేణి ప్రాంత భూములు, జీవో 59, జీవో 118, అసైన్డ్‌ భూములు, నాలా చార్జీలు చెల్లించిన ప్రైవేట్‌ భూముల సమస్యలపైనా నిర్ణయాలు తీసుకుంటామని ప్రకటించారు. మొత్తంగా నెలరోజుల్లోగా పరిష్కారం చూపుతామని హామీ ఇచ్చారు. కానీ రెండు నెలలు గడుస్తున్నా, ఇప్పటికీ ఆ హామీలు ఆచరణకు నోచుకోలేదు. దీంతో అత్యవసరానికి భూములు అమ్ముకోక, బ్యాంకుల నుంచి రుణాలు పొందలేక యజమానులు అవస్థలు పడుతున్నారు. ప్రభుత్వం నుంచి ష్టమైన ఉత్తర్వులు తమకు రాలేదని, అవి వచ్చేవరకు పరిష్కారం చూపలేమని అధికారులు తెగేసి చెప్తున్నారు.

గడువు ముగిసినా పట్టింపు లేదు

నిషేధిత జాబితాలో పట్టాభూములను చేర్చడంపై రాష్ట్రమంతా అట్టుడికిన సంగతి తెలిసిందే. ప్రజలు, ప్రతిపక్షాలు ఆందోళనలు చేశాయి. మొదట ప్రభుత్వం తప్పే చేయలేదని బుకాయించేందుకు రెవెన్యూ శాఖ మంత్రి పొంగులేటి శ్రీనివాస్‌రెడ్డి ప్రయత్నించారు. బీఆర్‌ఎస్‌ ఆధారాలను బయట పెట్టడంతో ఆయన దిగివచ్చారు. తప్పులు జరిగాయని అంగీకరించారు. సెప్టెంబర్‌ 16న ముఖ్యమంత్రి రేవంత్‌రెడ్డి 22ఏ సమస్యపై అసెంబ్లీలో సుదీర్ఘ ప్రసంగం చేశారు.

పొరపాట్లను సరిచేసేందుకు ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకుంటుందని ప్రకటించారు. ఈ మేరకు 17న జీవో 564 ద్వారా సీసీఎల్‌ఏ లోకేశ్‌కుమార్‌ అధ్యక్షతన ఉన్నతస్థాయి కమిటీని ఏర్పాటుచేశారు. 18న మంత్రి పొంగులేటి శ్రీనివాసరెడ్డి అసెంబ్లీలో మాట్లాడుతూ 22ఏకు సంబంధించిన 10-12 ప్రధాన సమస్యలపై నెల రోజుల్లో పరిష్కార మార్గాలు సూచించాలని కమిటీకి గడువు ఇచ్చినట్టు తెలిపారు. ఇప్పటికి దాదాపు రెండు నెలలు కావొస్తున్నది. కొన్నిరకాల ఆస్తుల రిజిస్ట్రేషన్లకు వెసులుబాటు కల్పిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీ చేయడం మినహా లక్షలాది మంది భూయజమానులకు ఎదురవుతున్న అసలు సమస్యలకు మాత్రం పరిష్కారం చూపలేదు. దీంతో నిషేధిత భూముల అంశంపై ప్రభుత్వం నాన్చుడు ధోరణి అవలంబిస్తున్నదని విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి.

ముఖ్యంగా ఖరీజ్‌ ఖాతా భూములు, ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో పట్టాదారు పాస్‌పుస్తకాలు పొందిన భూములు, భూదాన్‌, అసైన్డ్‌, మాజీ సైనికులు, స్వాతంత్య్ర సమరయోధులకు కేటాయించిన భూములు, ప్రభుత్వ ఖాతాల్లోకి ఎక్కిన పట్టాభూముల విషయానికి సంబంధించి ఇప్పటికీ స్పష్టమైన పరిష్కార మార్గాలను చూపనేలేదు. అంతేకాదు ఎకరంలోపు ఉన్న భూముల వివాదాలను పరిష్కరించే బాధ్యతను ఆర్డీవోలకు, 5 ఎకరాల వరకు కలెక్టర్లకు, అంతకుమించిని భూములను సీసీఎల్‌ఏకు అప్పగిస్తామని సీఎం ప్రకటించారు. కానీ వికేంద్రీకరణకు సంబంధించి ఇంకా స్పష్టమైన ఉత్తర్వులే రాలేదని అధికారులు చెప్తున్నారు.

ఖరీజ్‌ ఖాతాపై అవగాహన లేని వైనం

రాష్ట్రంలోని అనేక గ్రామాల్లో సగానికి పైగా విస్తీర్ణాన్ని నిషేధిత జాబితాలో నమోదు చేసిన ఉదంతాలు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా ఖరీజ్‌ ఖాతా పేరిట రైతుల ఉసురు తీస్తున్నారు. తహసీల్దార్లు, ఆర్డీవోలు, కలెక్టర్లు కనీసం దాని అర్థమేందో?, దానిలో జరిగిన మార్పులేందో? అనే విషయాలను తెలుసుకోకుండా వ్యవహరించడం వల్లే ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నాయని నిపుణులు చెప్తున్నారు. 1954-55 పహాణీల్లో ఖరీజ్‌ ఖాతా అని ఉన్నదన్న నెపంతో ఆయా సర్వే నంబర్లను, వేలాది ఎకరాలను నిషేధిత జాబితాలో పెట్టారు.

వాస్తవానికి ప్రభుత్వ నిర్ణయాలు, కేటాయింపు పొందిన లబ్ధిదారులు ఫీజులు చెల్లించడంతో ఖరీజ్‌ ఖాతాలోని అనేక సర్వేనంబర్లు పట్టాభూములుగా మారుతూ వచ్చాయి. ఈ భూములకు సమైక్య రాష్ట్రంలో రెవెన్యూ అధికారులు పట్టాదారు పాస్‌పుస్తకం, భూ యజమాన్య హక్కుల పుస్తకాలను జారీ చేశారు. అనేక మంది వాటిని దశబ్దాలుగా సాగు చేసుకుంటూ జీవనం సాగిస్తుండగా, క్రయ విక్రయాలు కూడా జరిగాయి. పలువురు బ్యాంకుల్లో తనఖాలు పెట్టి రుణాలు తీసుకున్నారు. కానీ, అకస్మాత్తుగా ఆ భూములను నిషేధిత జాబితాలో పెట్టడం కలకలం రేపుతున్నది. ఖరీజ్‌ ఖాతా అని ఉంటే అది సర్కార్‌ భూమి కాదని, దాని పరంపరగా మారిన స్వరూపాలను, క్రయ విక్రయాలను, పరిగణనలోకి తీసుకోవాలన్న విషయాన్ని అధికారులు గుర్తించకపోవడం ఇప్పుడు ప్రజలకు శాపంగా మారింది. అంతేకాదు..

సేత్వార్‌, ఖాస్రా పహాణీల్లో ఏదో ఒకటి కాకుండా ఇష్టం వచ్చినట్టుగా ప్రామాణికంగా తీసుకొని నిషేధిత జాబితా సిద్ధం చేయడంతో సమస్య జఠిలమైంది. పాత రికార్డు ప్రకారమే ల్యాండ్‌ క్లాసిఫికేషన్‌ నిర్ధారించొద్దని అనేక కేసుల్లో హైకోర్టు, సుప్రీంకోర్టుల తీర్పులు ఉన్నాయి. అంటే కోర్టు తీర్పులను కూడా ఉల్లంఘిస్తూ పట్టా భూములను నిషేధిత జాబితాలో పెట్టారన్నమాట.

చిక్కుముడి వీడేదెన్నడు?

దేశం కోసం సేవలందించిన స్వాతంత్య్ర సమరయోధులు, మాజీ సైనికులకు గతంలో వివిధ సందర్భాల్లో భూములు కేటాయించారు. ఈ మేరకు పత్రాలు, పట్టాదారు రికార్డులు ఉన్నా, మెజారిటీ ఆస్తులను 22ఏ జాబితాలోకి చేర్చారు. దీంతో వారు కూడా అవస్థలు పడుతున్నారు. గతంలో సీసీఎల్‌ఏ నుంచి అనుమతి తీసుకొన్న భూములను కూడా నిషేధిత జాబితాలో చేర్చారు. భూదాన్‌ ఉద్యమంలో భాగంగా పేదలకు పంపిణీ చేసిన భూములకూ వివిధ ప్రాంతాల్లో సమస్యలు ఎదురవుతున్నాయి. ఒక సర్వేనంబర్‌లో కొంత ప్రభుత్వ భూమి, మరికొంత ప్రైవేట్‌ పట్టా భూమి ఉంటే మొత్తం సర్వేనంబరును నిషేధిత జాబితాలో చేర్చిన ఘటనలు అనేకం ఉన్నాయి.

ఈ తరహా భూములకు కూడా శాశ్వత పరిష్కారం చూపుతామని ముఖ్యమంత్రి శాసనసభ సాక్షిగా చెప్పినా అమలు కావడం లేదు. దీంతో భూమి కండ్ల ముందే కనిపిస్తున్నా, అత్యవసరాల్లో మాత్రం ఉపయోగపడటం లేదు. అమ్ముదామంటే రిజిస్ట్రేషన్లు జరుగడం లేదని, బ్యాంకుల్లో కుదువపెట్టి అప్పు తీసుకుందామంటే తిరస్కరిస్తున్నారని బాధితులు వాపోతున్నారు. కనీసం పంట రుణాలు కూడా రావడం లేదని వాపోతున్నారు. పాత రికార్డులు, పట్టాదారు పాస్‌పుస్తకాలు, రిజిస్ట్రేషన్‌ డాక్యుమెంట్లు ఉన్నా సమస్య పరిష్కారం కావడం లేదని ఆవేదన చెందుతున్నారు. 22ఏ సమస్యకు సంబంధించి ఎంత ప్రైవేట్‌ భూమి నిషేధిత జాబితాలో ఉన్నది? ఇప్పటివరకు ఎన్ని దరఖాస్తులు పరిష్కరించారు? ఎంత విస్తీర్ణాన్ని తొలిగించారు? ఇంకా ఎన్ని పెండింగ్‌లో ఉన్నాయి? వంటి పూర్తి వివరాలను బహిర్గతం చేయాలని డిమాండ్‌ చేస్తున్నారు.

10 వేల కుటంబాలు రోడ్డున పడ్డాయి

కరీంనగర్‌ జిల్లా కేంద్రంలోని రేకుర్తి పరిధిలో 125 సర్వేనంబర్లను, విద్యానగర్‌ పరిధిలోని 16 సర్వేనంబర్లను అధికారులు నిషేధిత జాబితాలో పెట్టారు. దీంతో సుమారు 10 వేల కుటుంబాలు రోడ్డునపడ్డాయి. ఆ భూముల్లో ఇప్పటికే 80 శాతం ఇండ్లు నిర్మితమయ్యాయి. వాటికి అన్నిరకాల అనుమతులూ ఉన్నాయి. బ్యాంకులు లోన్లు ఇచ్చాయి. తహసీల్దార్‌ మొదలు రెవెన్యూ మంత్రి వరకు అందరినీ కలిశాం. మా సమస్య పరిష్కారం కాలేదు. ఇప్పటికైనా పదివేల కుటుంబాల మానసికక్షోభను అర్థం చేసుకొని, వెంటనే పరిష్కరించాలి.

పాశం మోహన్‌రెడ్డి, 22 జేఏసీ బాధితుల సంఘం కన్వీనర్‌

ఉత్తర్వులు రాలేదంటున్నరు

ప్రైవేట్‌ భూములు ఉన్న వేలాది సర్వేనంబర్లను నిషేధిత జాబితాలో పెట్టారు. మేము మానసిక క్షోభను అనుభవిస్తున్నాం. నెల రోజుల్లో పరిష్కారం చూపుతామని సీఎం అసెంబ్లీలో చెప్తే నిజమే అనుకున్నాం. రెండురోజుల కిందట అధికారుల వద్దకు వెళ్తే నిషేధిత జాబితా నుంచి తొలగింపునకు సంబంధించి ఎటువంటి స్పష్టమైన ఆదేశాలు రాలేదని అంటున్నారు. ఎప్పుడు వస్తాయని అడిగితే తమకేం తెలియదని చేతులెత్తేస్తున్నారు. మంత్రులను కలిస్తే వెయిట్‌ చేయండి అని చెప్తున్నారు. ఇది లక్షలాది కుటుంబాలు ఎదుర్కొంటున్న మానసిక క్షోభ.

ఎదుల్ల రాజశేఖర్‌, 22ఏ బాధితుల సంఘం కార్యదర్శి